Wat hebben AI en voeding met elkaar gemeen? Misschien wel meer dan je denkt. Zo doet Wageningen University & Research (WUR) onderzoek naar AI als hulpmiddel voor een gezond eetpatroon. In gesprek met Associate Professor Guido Camps.
In 2023 introduceerde WUR samen met Radboud Universiteit en het Vlaamse onderzoekscentrum imec het ‘slimme dienblad’. Dit blad rust op een soort placemat met druksensoren, die het gewicht van de producten op het dienblad meet. Een kleine camera registreert of iemand een hap neemt, en wat er gegeten wordt. Het slimme dienblad is niet het enige voorbeeld van artificial intelligence in de wereld van voeding en zorg. “AI is een geweldig middel om te kunnen meten wát en hóeveel mensen eten”, zegt Guido. “Bijvoorbeeld bij ziekte, ondergewicht of als iemand herstelt van een operatie. Zonder AI is dat ‘meten’ in de praktijk nog best moeilijk.”
Hoe komt dat?
“Mensen zijn slecht in het onthouden en het maken van dagboekjes. Diëtisten en verpleegkundigen zijn daar weer te druk voor. Dan kun je dit beter aan de technologie overlaten, oftewel kunstmatige intelligentie. Dan meet je ook de context, waarbij je het eetgedrag vergelijkt met andere factoren, zoals iemands emotionele toestand. Ten slotte kun je ook voorspellingen doen en beter sturen op het soort voeding.”
Heb je daar – behalve het slimme dienblad – nog een voorbeeld van?
“Ja. Met sensoren kunnen we heel precies de voedingsinname meten, maar dit is allesbehalve gebruiksvriendelijk. Vandaar dat we ook naar andere middelen kijken, zoals het gebruik van een radar. Die hang je ergens in de hoek van een kamer om te kijken of iemand wel eet.”
Is dat niet privacy-gevoelig?
“Nee, want je legt geen beeld vast. Bij een radar moet je denken aan een soort statische ruis; je kent het misschien wel van je televisie. Er is niets te zien, maar met AI kun je wél onderscheiden of iemand eet.”
Dan weet je nog niet wát iemand eet, toch?
“Nee, maar bij intramurale zorg weet je vaak wél wat er op het menu staat en wat iemand te eten krijgt.”
Dat maakt dit vooral geschikt voor zorglocaties?
“Ja, maar bij AI kun je ook denken aan een thuisomgeving. Mensen zijn meestal kort in het ziekenhuis, daarna gaan ze naar het verzorgingshuis, een revalidatiecentrum of naar huis. Op al die locaties is het belangrijk om te meten of iemand goed eet. Zo hadden we ook een onderzoek gedaan waarbij mensen thuis data konden verzamelen. Die mensen kregen RFID-getagde producten, zoals drankjes en snacks. Daarmee konden we precies meten wanneer iemand iets consumeerde en wát precies. Vervolgens bleek dat die mensen bijna net zoveel calorieën binnenkregen tussen de standaard maaltijden door als tíjdens die maaltijden. Het hele idee van alléén ontbijt, lunch en diner lijkt daarmee achterhaald. Voor de zorg is dat best nuttige informatie. Die kunnen gerust de hele dag door kleine gerechten of snacks aanbieden. Veel ziekenhuizen doen dit ook al.”
Met AI kun je ook gedrag voorspellen, zei je. Heb je daar een voorbeeld van?
“Met AI verzamel je data. Dit wordt vanzelf geanalyseerd en geïnterpreteerd. Als je een week lang meet op welk moment iemand iets bestelt, dan kun je daarnaar handelen. Bij onze proefpersonen uit het RFID-onderzoek waren we na een week in staat om te voorspellen wanneer iemand iets at of dronk. Mede omdat we ook andere data verzamelden, van lichaamsbeweging tot emoties. Weer een week later konden we ‘sturen’ op het sóórt eten. Want als je weet dat iemand op het punt staat een gevulde koek te eten, dan kun je hem kort daarvoor ook een appel aanbieden. Onze nieuwste innovatie laat mensen zichzelf filmen tijdens het koken én eten, dus mét toestemming en zonder onderzoekers die meekijken. Daarbij wordt alles geregistreerd en door AI geanalyseerd, inclusief de emoties. Deze data wordt gebundeld, zodat je uiteindelijk producten op maat kunt aanbieden, zoals vleesvervangers. Met per persoon de juiste smaak, voedingswaarden, structuur en gebruiksgemak. Uiteindelijk gaat het hierom: eet men wel, vindt men het lekker en wat kunnen we verbeteren? Daarvoor is AI het perfecte meetinstrument.”
Uit Served 2 2026
