Boksen maakt mensen met de ziekte van Parkinson sterker, fitter en actiever. Dit kan de symptomen verlichten, blijkt uit onderzoek én de praktijk. Sommige mensen doen na een tijdje afstand van hun loopstok of nemen minder medicijnen in. Served ging op bezoek bij Parkinson Centrum Ede.
Boksen tegen Parkinson klinkt op het eerste gezicht nogal tegenstrijdig. Krijg je van te veel klappen op je hoofd juist geen Parkinson? Kijk naar Muhammad Ali, die na zijn pensioen gediagnosticeerd werd met de ziekte. Maar bij Parkinson Centrum Ede zijn stoten tegen het hoofd taboe. Initiatiefnemers Hans en Dini Louwerse zijn eigenaar van een sport- en survivalbedrijf en volgden in Amerika een cursus Rock Steady Boxing. “De vader van Hans had Parkinson”, vertelt Dini in de kantine van haar sportschool. “Een fysiotherapeut tipte ons over de voordelen van niet-contact bokstraining. Daar raakten we zó in geïnteresseerd, dat we ons in Indianapolis lieten opleiden tot Rock Steady Boxing (RSB) coach.”
Dubbele taken
Bij Parkinson Boxing ligt de focus deels op cognitieve trainingen. Oftewel: dubbele taken. Dini vertelt: “We trekken onze deelnemers uit hun comfortzone, door ze te laten hijgen en zo veel mogelijk dubbele taken mee te geven. Bij boksen moet je sowieso op heel veel dingen letten; op je houding, voetenwerk, trap- en stoottechniek. Daarbij komt dat onze boksers juist níét in een kromgetrokken bokshouding staan. Dat is namelijk ook de houding die van nature bij Parkinson hoort. In plaats daarvan laten we ze stretchen, rechtop boksen en hele grote bewegingen maken.”
Verschillende stoten
Inmiddels leiden Hans en Dini zelf ook coaches op. Ze zijn tot nu toe de enigen in Europa die hiertoe bevoegd zijn. Mede dankzij hun cursussen heeft Nederland nu 220 locaties voor Parkinson Boxing. Het centrum in Ede telt momenteel tachtig boksers. Die krijgen ook les van Anna, dochter van Dini en Hans. “Uit onderzoek blijkt dat twee keer per week intensief sporten het beste werkt”, vertelt ze. “We trainen een uur en een kwartier. Tussendoor is er tijd om te relaxen en wordt er veel water gedronken. De boksers staan tegenover elkaar én een boksbal. In duo’s mogen ze wel tegen elkaars handschoenen slaan. Daarbij voeren ze zes verschillende stoten uit, die zijn genummerd. Dan geven wij een combinatie op – bijvoorbeeld 1,2, 5, 4 – en laten we ze bij de laatste stoot een dier opnoemen. Of iets anders. Zo dwingen we ze om vooruit te denken én om dubbele acties te maken. Geen enkele les is hetzelfde, om te voorkomen dat het routine wordt.”
Uit hun isolement
Bij mensen met Parkinson sterven de zenuwcellen in bepaalde delen van de hersenen versneld af. Het gevolg zijn ernstige problemen aan de motoriek, zoals beven of juist stijfheid. “Het consequent uitvoeren van dubbeltaken stimuleert de hersenactiviteit en kan de cognitieve achteruitgang vertragen”, vertelt Dini. “Daarbij werken ze óók nog aan hun houding, conditie en reactievermogen, en doen ze meer sociale contacten op. Veel mensen met Parkinson leven vrij geïsoleerd, soms uit schaamte of gevoelens van angst en depressie. Dit samenzijn maakt ze sterker; ze motiveren elkaar en gaan er fysiek en geestelijk op vooruit. Sommige deelnemers lopen hier voor de eerste keer binnen met een loopstok, om die na drie weken al thuis te laten. Er zijn ook mensen die zeggen: dit is beter dan medicatie. Een aantal mensen voelt zich zó goed, dat ze na verloop van tijd minder medicijnen gebruiken.”
De Parkietjes
De resultaten zijn zó goed, dat ziekenhuis Gelderse Vallei mensen met Parkinson aanmoedigt om te gaan boksen. Dini: “Neurologen geven onze folder mee aan mensen die net gediagnosticeerd zijn. Die mensen krijgen er vervolgens ‘een nieuwe familie’ bij, zoals één van onze boksers onlangs verwoordde. Een aantal vrouwen heeft zich nu verenigd in een zangclub, de ‘Parkietjes’. Want zang en stemtraining hebben een positief effect op de spraak, ademhaling en stemming bij mensen met Parkinson. Zo zie je maar: er is meer mogelijk dan we soms denken!”
Uit Served 3 2025.
