JOGG wil de leefomgeving van kinderen en jongeren opnieuw inrichten. Zodat zij gezondere keuzes kunnen maken en overgewicht en gerelateerde ziekten straks minder vaak voorkomen. In gesprek met JOGG-directeur Marjon Bachra: ‘Dit straalt zo veel kracht uit’.
Met concrete afspraken en als stip op de horizon: een gezonde generatie volwassenen in 2040. Een vergelijkbare, succesvolle aanpak uit Frankrijk diende als voorbeeld. Volgens Marjon Bachra kun je een probleem als overgewicht alleen oplossen door samen te werken. “Dat kan de Rijksoverheid niet alleen”, vertelt ze. “Daar zijn meerdere partijen voor nodig, in diverse domeinen, waaronder het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.”
Waarom richt JOGG zich op een leefstijlverandering onder jongeren?
“Ons doel is om in 2040 een gezonde generatie te hebben. Dan moet je beginnen bij de jeugd van nu. Waarbij we ons niet richten op individuele gedragsverandering, maar op een gezondere leefomgeving voor de jeugd. Met een gezond voedingsaanbod en de mogelijkheid om voldoende te bewegen. En door ons te focussen op die jeugd, bereiken we ook de ouderen. In een gezonde sportkantine komen mensen van alle leeftijden.”
Ons land telt nu 212 JOGG-gemeenten. Wat gebeurt er in zo’n gemeente?
“Elke gemeente stelt een JOGG-regisseur aan. Die bepaalt met de wethouder en beleidsmedewerkers een plan van aanpak. Het lokale JOGGteam bouwt een duurzaam netwerk van scholen, sportclubs, supermarkten, moskeeën, kerken, GGD’s en andere partijen. JOGG ondersteunt het team bij het opbouwen van het netwerk en het verbinden van alle partijen. Daarnaast liggen er diverse werkwijzen en ‘plannen van aanpak’ klaar. Voor onder andere sportverenigingen hebben we bijvoorbeeld ‘JOGG-Teamfit’. Een sportkantine wordt gerund door vrijwilligers. Voor deze mensen moet je het makkelijk maken om gezonder in te kopen. Coaches gaan met hen in gesprek over de mogelijkheden; van aanbiedingen tot slimme presentaties. We geven adviezen over de inkoop en verwijzen naar praktijkcases waarbij er niet alleen gezonder werd gegeten, maar ook meer werd verdiend. Een kwestie van informeren, enthousiasmeren en ondersteunen. Dit gaat stap voor stap, waarbij we de bitterballen en kroketten echt niet uit de kantine willen bannen. We gaan niets opleggen, want dat werkt niet.”
Hoe komen jullie achter de voordeur? Jongeren gezonder laten eten is lang niet voor elk gezin weggelegd.
“Dat klopt. Onze aanpak ‘Kind naar gezonder gewicht’ richt zich speciaal op kinderen met overgewicht in kwetsbare thuissituaties. In die gezinnen is er vaak meer aan de hand dan een ongezonde leefstijl. Denk aan armoede, schulden en vechtscheidingen. Vandaar dat we hier voor een brede aanpak kiezen, die zich richt op de psychosociale omstandigheden. Bij schulden wordt bijvoorbeeld eerst de schuldhulpverlening ingeschakeld. Als er dan meer rust is binnen het gezin, kan er gekeken worden naar de leefstijl. Uit onderzoek van Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat we hiermee veel kwetsbare gezinnen bereiken.”
Is jullie aanpak ook wetenschappelijk onderbouwd?
“Onderzoek in dertig landen laat zien dat de JOGG-aanpak heel effectief is, zolang je het maar volhoudt. Een gezondere omgeving voor de jeugd vertaalt zich uiteindelijk in gezondere levensjaren, een hogere arbeidsproductiviteit en minder zorgkosten.”
Is JOGG ook actief in zorgstellingen?
“We werken samen met Goede zorg proef je, die de ziekenhuizen ondersteunt en daar fantastische resultaten mee boekt. Hetzelfde proberen wij in de bedrijfs-, school- en sportkantines te realiseren. We kunnen veel van elkaar leren en delen voortdurend kennis met elkaar.”
Er is de laatste jaren al veel bereikt (zie kader). Op welke resultaten bent u het meest trots?
“Dat er nu in 212 gemeentes lokale netwerken zijn, die hun uiterste best doen om de gemeente gezonder te maken. Dit straalt zo veel kracht uit. Er is echt iets gaande, waarbij we het steeds normaler vinden dat de ‘gezonde keuze’ overal te vinden is. Op die ontwikkeling ben ik nog het meest trots.”
Uit Served 2-2023.
